Pracownicy 50+ na rynku pracy

Pracownicy 50+ na rynku pracy

 

Aktywność zawodowa 50+

Polska jest w grupie krajów Unii Europejskiej o najniższym wskaźniku aktywności zawodowej osób w wieku 50+. W naszym kraju obecnie żyje niemal 14 mln osób, które przekroczyły 50 rok życia, jest to więcej niż 1/3 całego społeczeństwa. Mimo, że z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że 50-latkowie to wciąż bardzo aktywna grupa na rynku pracy, to analiza kolejnych przedziałów wiekowych pokazuje, że wskaźnik aktywności zawodowej w kolejnych latach spada gwałtownie:

 

50-54

81,5%

55-59

68,9%

60-64

35,0%

65 i więcej

5,7%

 

Dodać należy, że za aktywne zawodowo osoby uznaje się zarówno osoby pracujące jak i  bezrobotne, lecz zainteresowane podjęciem pracy.

Wskaźnik zatrudnienia, mówiący o tym jaki jest odsetek osób pracujących zawodowo w społeczeństwie, jest oczywiście niższy, ale zmniejsza się w równie szybkim tempie:

 

50-54

79,8%

55-59

67,2%

60-64

34,2%

65 i więcej

5,6%

 

Mimo, że w ostatnich latach, ze względu na zmiany społeczne i ekonomiczne, aktywność zawodowa grupy 50+ rośnie to wciąż w tym przedziale wiekowym niemal połowa kobiet i co trzeci mężczyzna pozostają bierni zawodowo.

 

Dlaczego osoby 50 + wycofują się z rynku pracy?

Na przedwczesną dezaktywację zawodową wpływ ma wiele czynników. Jako jedną z głównych przyczyn tego stanu rzeczy eksperci wskazują bardzo niski ustawowy wiek przejścia na emeryturę: 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn, który w praktyce jest jeszcze niższy gdyż bardzo duża część osób będąca w wieku przedemerytalnym korzysta z systemu zabezpieczenia społecznego t.j. wcześniejsze emerytury, renty, świadczenia i zasiłki przedemerytalne, świadczenia z pomocy społecznej.

Inne istotne przyczyny, które skutkują wycofaniem się z rynku pracy to problemy zdrowotne, nieaktualne kwalifikacje zawodowe, w szczególności opór wobec korzystania z nowoczesnych technologii, niechęć do podejmowania kształcenia ustawicznego.

Często jednak to nie przesłanki merytoryczne a niskie poczucie własnej wartości i lęk przed zmianami przyczyniają się do rezygnacji z poszukiwania pracy.

Natomiast w przypadku kobiet przyczyną porzucenia rynku pracy bywa konieczność opiekowania się członkami rodziny (dziećmi, wnukami, rodzicami).

Bardzo istotnym czynnikiem wpływającym na dezaktywację zawodową osób 50+ jest również niechętna postawa pracodawców wobec zatrudniania pracowników ze starszych grup wiekowych.

 

Dlaczego pracodawcy nie chcą zatrudniać pracowników 50+?

Główną przyczyną niechęci do zatrudniania pracowników 50+ są stereotypowe opinie dotyczące niższej wydajności pracy i mniejszej elastyczności pracowników starszych, ich niechęci wobec zmian, nieaktualnych kwalifikacji (szczególnie w zakresie nowych technologii i języków obcych), niechęci do nabywania nowych umiejętności, malejącej z wiekiem efektywności procesów uczenia a nawet spadek sprawności fizycznej czy wypalenie zawodowe.

Przeszkodą wskazywaną przez pracodawców są również przepisy prawa pracy, które tworząc ochronny parasol nad osobami w wieku przedemerytalnym paradoksalnie powodują ich „wypychanie” z rynku pracy. Pracodawcy obawiają się bowiem zatrudniania pracowników, co do których nie mogą podejmować swobodnej decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy.

 

Jakie korzyści wynikają z zatrudnienia pracownika 50+?

Atuty pracowników 50+ są różne w zależności od grupy zawodowej. Jednakże, po kilku dekadach zachłyśnięcia młodością, energicznością i dyspozycyjnością pracodawcy coraz chętniej zwracają się ku takim cechom jak długoletnie doświadczenie zawodowe i życiowe skutkujące większą mądrością życiową i dojrzałością psychiczną. Osoby 50+ w większym stopniu niż osoby młode cechuje stabilność emocjonalna, odpowiedzialność, sumienność, obowiązkowość, zaangażowanie, pracowitość i szacunek do pracy, samodzielność, umiejętność podejmowania decyzji, odporność na stres. Pracodawcy zatrudniający osoby 50+ doceniają kompetencje „miękkie” tej grupy tj. umiejętność organizowania pracy własnej, komunikowania się, pracy w zespole, rozwiązywania konfliktów. Pracownicy 50+ często postrzegani są w roli mentora pracowników młodszych.

Kolejnym wskazywanym przez pracodawców istotnym atutem dojrzałych pracowników, w szczególności kobiet, które odchowały już dzieci, jest bardziej ustabilizowana sytuacja rodzinna.

 

Znaczenie pracowników 50+ będzie rosnąć

Wskaźniki demograficzne nie pozostawiają złudzeń: społeczeństwo polskie starzeje się w szybkim tempie. Ubywa osób w wieku produkcyjnym i przybywa osób starszych. Jednocześnie zwiększa się długość życia, przy równoczesnej poprawie stanu zdrowia. W takiej sytuacji dezaktywacja 50+ to marnotrawienie kapitału społecznego i nie powinno więc dziwić, że coraz większe znaczenie nabiera kwestia zwiększenia aktywności zawodowej tej grupy.

Zdaniem ekspertów, aby zatrzymać osoby 50+ na rynku pracy, niezbędne jest ograniczenie uprawnień do wcześniejszych emerytur, a także wprowadzenie bardziej aktywnej i skutecznej profilaktyki prozdrowotnej, uwzględniającej nie tylko zdrowie fizyczne, ale i kondycję psychiczną pracowników.

Kluczowa jest również zamiana stosunku pracodawców do starszych grup pracowników. Sprzyja temu obecna bardzo dobra sytuacja w gospodarce i na rynku pracy. Przy coraz bardziej wyczerpujących się zasobach pracowników pracodawcy częściej zatrudniają osoby z grup dotychczas defaworyzowanych, w tym 50+, mając sposobność przekonać się o ich atutach.

 

 

Załóż własną firmę Zgłoś się do projektu

Z naszą pomocą obierzesz właściwy kurs na przyszłość